BOHEMIAN KNOW HOW

Organizacja procesu społecznej kooperacji, konsultacji czy choćby publicznej prezentacji planów, koncepcji i programów wywołuje stres – jak i gdzie „wyjść do ludzi”? Elegancko, mobilnie, komunikatywnie i jeszcze „eco”?
Pragmatyczni Czesi użyli kontenera. Moim zdaniem, to świetny i dobrze opracowany pomysł pracowni projektowej ARTIKUL,

Kontener IPR, otwarty dla gości (źródło: www.artikul.eu)

POST_PANDEMIUM – ZMIANY NADCHODZĄ?

Czy i w jaki sposób reorganizacja życia w miastach wywołana zagrożeniem epidemiologicznym wpłynie na to, co dotąd nazywaliśmy normą, standardem, typowym – dla miejskiego życia – stylem działania czy zachowania?
Na przykład dystans społeczny, wyznaczony zaleceniem zachowania 2 metrów, jako minimum? Wydaje się, że to akurat nie ulegnie utrwaleniu. Natomiast opinia, że rodzinne miejskie ogrody działkowe, to przeżytek zajmujący już tylko emerytów i hobbystów uległa (chwilowej?) zmianie. Zainteresowanie pozyskaniem ogródka i wyraźny wzrost cen „odstępnego” za działkę został już odnotowany przez media.
Podobnie, media zauważyły, że zmodyfikowaniu uległa opinia o tym, jakie mieszkanie jest teraz pożądane. To lokal o specyficznych cechach – balkon lub taras, większy metraż i lokalizacja na niższych pietrach, najlepiej w budynku o niewielu kondygnacjach (co uwalnia od konieczności korzystania z ciasnej windy, gdzie można być narażonym na konieczność ryzyka bliskiego kontaktu z zainfekowanym sąsiadem). Takie mieszkania cieszą się obecnie większym zainteresowaniem. Dodatkową zaletą – wobec doświadczeń czasu pandemii – wydaje się być położenie budynków mieszkalnych w luźnych zespołach pośród zieleni, w osiedlach dysponujących lokalną siecią handlu i podstawowych usług.
Transport publiczny, dotąd mocno promowany, okazał się – dla wielu osób które już zrezygnowały z korzystania z samochodu, motoru czy choćby roweru – irytująco zawodny, bo wpierw niedostępny a później mocno ograniczony. Tabor o bardzo dużej pojemności, choć dotychczas optymalny bo ekonomiczny w eksploatacji, wydaje się być obecnie niezbyt dopasowany do wymagań sanitarnych i kłopotliwy w obsłudze (np. liczenie pasażerów, odkażanie). Zalecana dezynfekcja przystanków, a także sugestie przeprowadzania systematycznego odkażania ławek, urządzeń na placach zabaw czy siłowniach na wolnym powietrzu, okazały się trudne do realizacji, przez co większość tych obiektów jest wyłączona z użytkowania. Nie pomyślano, że dla wygody i bezpieczeństwa użytkowników, nie wystarcza je utrzymywać w sprawności technicznej i regularnie opróżniać kosze na śmieci, ale konieczne będzie regularne mycie lub dezynfekowanie, a posadzki wokół warto odpylać lub spłukiwać.
Powierzchnie płaskie w miastach – chodniki, deptaki, place małe i wielkie – to temat frapujący sam w sobie, nie tylko na czas post-pandemicznej refleksji, ale dotąd skupiał uwagę przede wszystkim przez (nie)wygody dla obcasów czy wózków. Teraz chyba przyjdzie czas myśleć o tym, jak je projektować i budować higienicznie, ułatwiając szorowanie, mycie czy odkażanie. Kosze na śmieci, z których wylatują w powietrze lekkie odpady – jednorazowe rękawiczki wokoło koszy można zobaczyć na niezliczonych zdjęciach internautów – mogą być inne, bezpieczniejsze.

Tychy w 4
Tychy (fot.: Jolanta Pieronczyk, portal NaszeMiasto )

Czas pokaże, co zmieni to pierwsze doświadczenie praktyki miejskiego życia w pandemii, i w jaki sposób?

MIASTO W CZASIE ZARAZY (1)

Ustawa z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w art.12 wyłącza stosowanie Prawa budowlanego [PB] w zakresie związanym z pandemią koronawirusa: „Do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.3)), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293) oraz ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2020 r. poz. 282), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.”

Dla prognozowania ewentualnych skutków ww. wyłączenia dla miast moim zdaniem bardzo istotne jest uwzględnienie faktu, że ustawa w art. 2 stwierdza, że przez przeciwdziałaniu COVID-19 „rozumie się (…) wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków choroby, (…)”. Ustawa nie precyzuje przedmiotów lub podmiotów wyłączenie PB, nie określa również kręgu funkcji obiektów lub użytkowników, którzy będą mogli skorzystać z przepisu art.12, dlatego czytając wprost sam przepis przy uwzględnieniu uzasadnienia do projektu ustawy można przypuszczać, że ogólnikowe kryteria „profilaktyka i zwalczanie skutków choroby” mogą być nadużywane, ale gdy zaraza odejdzie, wzrost liczby samowoli budowlanych raczej nikogo nie zmartwi, a jeśli, to nielicznych…

URBANISTYKA I JA

Zachęcam do znalezienia i przeczytania arcyciekawej książki Barbary Bańkowskiej pt. „Urbanistyka i ja”, ponieważ jest to publikacja niezwykła – osobisty, nasycony i wielopiętrowy tekst opowiadający o projektowaniu przestrzeni. Autorka odsłania kulisy zawodu urbanistki.

Więcej o tej książce piszę TUTAJ.

DOM. MIASTO. OGRÓD

Wystawa przygotowana w Bramie Poznania – ICHOT pokazuje twórczość Janiny i Władysława Czarneckich. Trzytomowy podręcznik aut. prof. Władysława Czarneckiego do niedawna znał każdy, kto studiował urbanistykę czy gospodarkę przestrzenną, interesował się rozwojem miast i osiedli. Małżeństwo Czarneckich odegrało kluczową rolę w rozwoju Poznania, dlatego wystawa akcentuje relację jej bohaterów z tym miastem, ale ekspozycja uzmysławia poprzez biografię rodziny Czarneckich, w jaki sposób losy polskiej inteligencji w XX wieku, ich twórczość projektowa oraz wartości, jakie przyświecały w działalności na rzecz rozbudowy miasta, splatały się z koncepcjami i trendami w światowej urbanistyce, pojmowaniem roli miasta i mieszczan w procesach kulturotwórczych. Wystawa pokazuje, jak wyglądało ich spojrzenie na dom, miasto i zieleń, czy jakbyśmy dzisiaj powiedzieli „ekologię miasta” (hasłem promowanym przez Władysława Czarneckiego było wezwanie „więcej lasów Poznaniowi!”).
Wystawę można oglądać do 2. lutego 2020 r. Więcej informacji – tutaj.

STIRLING

Stirling Prize, jedna z najbardziej prestiżowych nagród architektonicznych, przyznawana przez brytyjskie królewskie stowarzyszenie architektów, została w tym roku przyznana wyjątkowemu projektowi. Wyróżnienie otrzymało miejskie, komunalne osiedle mieszkaniowe w Norwich, przy ulicy Goldsmith.
Społeczne budownictwo nie było dotąd traktowane jako dzieło godne nagradzania, po raz pierwszy projekt tego rodzaju został nie tylko zauważony ale uznany za najlepszy pod względem jakości rozwiązań architektonicznych.

Stirling prize 2019 winner: Goldsmith Street social housing by Mikhail Riches with Cathy Hawley in Norwich
Ulica osiedla Goldsmith, projekt: Mikhail Riches i Cathy Hawley
Stirling prize 2019 winner: Goldsmith Street social housing by Mikhail Riches with Cathy Hawley in Norwich

DESIGN. SZTUKA KOBIET.

Znalezione obrazy dla zapytania danuta duszniak
PROMETEUSZ, serwis kawowy zaprojektowany przez Danutę Duszniak
MUSZELKA, krzesło zaprojektowane przez Teresę Kruszewską (źródło: materiały prasowe DESA)
Znalezione obrazy dla zapytania Maria chomentowska
PAJĄK, krzesło zaprojektowane przez Marię Chomentowską

28 września startuje przedaukcyjna wystawa: Design. Sztuka Kobiet. Potrwa do 8 października, i każdy kto w tym czasie będzie w Warszawie, moim zdaniem powinien przyjrzeć się bliżej prawie 200 zgromadzonym na tej wystawie eksponatom – artefaktom projektowania użytkowego, dziełom kobiet. Projekty i realizacje powstały na przestrzeni ostatnich 100 lat, w większości są albo słabo znane albo w świadomości społecznej nie powiązane z autorkami. Wiadomo, projektowanie (było?) domeną mężczyzn…

Miejsce ekspozycji: Dom Aukcyjny DESA Unicum, Warszawa, ul. Piękna 1A
28 września – 8 października 2019 r., od poniedziałku do piątku w godzinach od 11 do 19, a w sobotę od 11 do 16.